Gece Plağı Nedir? Ne İşe Yarar? 7 Önemli Bilgi
Gece plağı, özellikle uyku sırasında diş sıkma veya gıcırdatma davranışı bulunan kişilerde dişleri aşırı mekanik kuvvetlerden korumaya yardımcı olmak amacıyla kullanılan ağız içi bir apareydir. Diş hekimliğinde oklüzal splint, bruksizm splinti veya diş sıkma plağı gibi farklı isimlerle de anılabilir.
Bu koruyucu apareyin temel amaçlarından biri dişlerin birbirleriyle doğrudan temasını azaltmaktır. Böylece aşınma, çatlak veya restorasyon hasarı riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak bruksizmin altında yatan nedeni tek başına ortadan kaldırdığı düşünülmemelidir.
Diş sıkma veya gıcırdatma sırasında üst ve alt dişler arasında fiziksel bir bariyer oluşturur. Bu bariyer, diş yüzeylerinin birbirine doğrudan sürtünmesini azaltarak diş dokusunun ve mevcut restorasyonların korunmasına yardımcı olabilir.
- Diş sıkma ve gıcırdatmaya bağlı hasarı azaltmaya yardımcı olabilir.
- Bruksizmin nedenini mutlaka ortadan kaldırmaz.
- Kişiye özel splint ile hazır ürün aynı değildir.
- Sporcu ağız koruyucusundan farklı amaçla kullanılır.
- Kapanış ve uyum kontrolü önemlidir.
- Ağrı veya aşırı baskı yapan aparey kontrol edilmelidir.
- Düzenli temizlik ve takip gerekir.
Gece Plağı Nedir?
Gece plağı, dişlerin üzerine oturan ve genellikle çıkarılabilir şekilde kullanılan bir ağız içi apareydir. Özellikle uyku sırasında farkında olmadan dişlerini sıkan veya gıcırdatan kişilerde dişlerin korunması amacıyla değerlendirilebilir.
Bruksizm yalnızca uyku sırasında ortaya çıkmaz. Bazı kişiler gün içinde de farkında olmadan dişlerini sıkabilir. Bu nedenle tedavi yaklaşımı yalnızca gece kullanılan bir apareyden ibaret olmayabilir.
Koruyucu Splint Ne İşe Yarar?
Üst ve alt dişlerin birbirlerine doğrudan sürtünmesini azaltmaya yardımcı olur.
Aşırı sıkma kuvvetlerinin dolgu, kaplama veya diğer restorasyonlara doğrudan aktarılmasını azaltabilir.
Kişiye özel tasarımda kapanış kuvvetlerinin daha kontrollü şekilde dağılması hedeflenebilir.
Aperey üzerindeki aşınma izleri düzenli kontrollerde değerlendirilebilir.
Koruyucu aparey diş sıkmanın nedenini mutlaka ortadan kaldırmaz. Bruksizm; stres, uyku ile ilişkili faktörler, bazı ilaçlar ve farklı bireysel etkenlerle ilişkili olabilir.
Bruksizm Plağı Kimlere Önerilebilir?
Her diş sıkan kişiye otomatik olarak aynı tip splint uygulanması doğru değildir. Öncelikle dişler, mevcut restorasyonlar, çene kasları, kapanış ve kişinin şikâyetleri değerlendirilmelidir.
- Uyku sırasında diş gıcırdattığı fark edilen kişiler
- Dişlerinde belirgin aşınma bulunanlar
- Sıkmaya bağlı restorasyon kırıkları yaşayanlar
- Sabah çene kaslarında yorgunluk hissedenler
- Diş sıkmaya eşlik eden kas hassasiyeti bulunanlar
- Bruksizme bağlı diş hasarı açısından risk taşıyan kişiler
Bu bulguların bulunması tek başına kesin bruksizm tanısı anlamına gelmez. Klinik değerlendirme gerekir.
Diş Sıkma ve Gıcırdatma Belirtileri Nelerdir?
Uyku sırasında oluşan bruksizm çoğu zaman kişinin kendisi tarafından fark edilmeyebilir. Bazı vakalarda partnerin gıcırdatma sesini duyması veya diş hekiminin muayenede aşınma belirtilerini fark etmesiyle ortaya çıkar.
- Dişlerde düzleşmiş veya aşınmış yüzeyler
- Çatlamış veya kırılmış dişler
- Diş hassasiyeti
- Çene kaslarında yorgunluk veya hassasiyet
- Sabahları çene bölgesinde gerginlik
- Bazı kişilerde yüz veya baş bölgesinde ağrı
Kişiye Özel Gece Plağı ile Hazır Ürün Arasındaki Fark Nedir?
| Özellik | Kişiye Özel Splint | Hazır Ürün |
|---|---|---|
| Uyum | Diş yapısına göre hazırlanır. | Standart forma sahiptir. |
| Ölçü | Dijital tarama veya klasik ölçüyle üretilebilir. | Genellikle kişisel ölçü gerekmez. |
| Kapanış kontrolü | Diş hekimi tarafından ayarlanabilir. | Kişiye özel ayar daha sınırlıdır. |
| Konfor | Kişinin dişlerine uyumlu üretim hedeflenir. | Uyum kişiden kişiye değişebilir. |
| Takip | Klinik kontrollerle değerlendirilir. | Profesyonel takip olmadan kullanılabilir. |
Bruksizm Splinti ile Sporcu Ağız Koruyucusu Aynı mı?
Hayır. Uyku sırasında kullanılan koruyucu splint ile spor esnasında dişleri darbelerden korumak için tasarlanan ağız koruyucuları aynı amaçla üretilmez.
Sporcu koruyucuları darbe enerjisini azaltmaya yönelik tasarlanırken, bruksizm splintlerinin tasarımı kapanış ve diş sıkma kuvvetlerinin yönetimiyle ilişkilidir.
Sporcu ağız koruyucusunu uyku sırasında kullanılan oklüzal splint yerine kullanmak uygun değildir.
Gece Plağı Nasıl Kullanılır?
Gece plağı kullanım sıklığı, apareyin tasarımı ve kişinin klinik durumuna göre değişebilir. Bu nedenle herkes için tek bir kullanım süresi belirlemek doğru değildir.
Diş hekiminin önerdiği kullanım programına uyulmalı ve apareyin ağızdaki uyumu düzenli olarak değerlendirilmelidir.
Yeni kullanmaya başlandığında kısa süreli yabancılık hissi veya tükürük miktarında değişiklik olabilir. Belirgin ağrı, aşırı baskı veya kapanışta uzun süren değişiklik hissi varsa kontrol gerekir.
Koruyucu Plak Nasıl Temizlenir?
Ağız içerisinde kullanılan apareyin düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Kullanım sonrasında yüzeyinde tükürük ve biyofilm birikebilir.
- Kullandıktan sonra temiz suyla durulayın.
- Diş hekiminizin önerdiği temizleme yöntemini uygulayın.
- Çok sıcak sudan kaçının.
- Temiz ve havalanabilen uygun kutuda saklayın.
- Çatlak, kırık veya deformasyon varsa kontrol ettirin.
Koruyucu Splint Çene Ağrısını Geçirir mi?
Bu konuda kesin sonuç vaat etmek doğru değildir. Ağız içi apareyler bazı kişilerde tedavi planının bir parçası olarak kullanılabilir ancak temporomandibular eklem veya çene kası ağrısını kesin olarak ortadan kaldırdığı söylenemez.
Yeni veya artan ağrı oluşuyorsa aparey kontrol edilmelidir. Kendi kendine uzun süre kullanmaya devam etmek yerine diş hekimi değerlendirmesi uygun olur.
Koruyucu Aparey Bruksizmi Tamamen Tedavi Eder mi?
Hayır. Temel amaçlardan biri dişleri sıkma ve gıcırdatmaya bağlı mekanik hasardan korumaya yardımcı olmaktır. Bruksizmin altında yatan nedeni her zaman ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle gerekli durumlarda uyku, yaşam alışkanlıkları ve diğer olası faktörler de değerlendirmeye alınabilir.
Diş sıkma ve kişiye özel koruyucu apareyler hakkında ayrıntılı bilgi için American Dental Association’ın diş sıkma rehberini inceleyebilirsiniz.
Bruksizmin belirtileri, nedenleri ve ağız içi apareylerin rolü hakkında National Institute of Dental and Craniofacial Research bruksizm rehberini inceleyebilirsiniz.
Malatya’da Gece Plağı Nasıl Hazırlanır?
Malatya’da gece plağı yaptırmayı düşünen kişilerde ilk aşama dişlerin, mevcut restorasyonların, çene kaslarının ve kapanışın değerlendirilmesidir.
Gerekli görülürse dijital tarama veya klasik ölçü alınarak kişiye özel aparey hazırlanabilir. Teslim sırasında splintin dişlere uyumu ve kapanış ilişkileri kontrol edilir.
Diş sıkmaya bağlı restorasyon hasarı bulunan kişiler diş estetiği sonrası bakım yazımızı da inceleyebilir.
Diş Sıkma Plağı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gece plağı her gece kullanılır mı?
Kullanım sıklığı kişinin durumuna ve apareyin tasarımına göre değişebilir. Diş hekiminizin önerdiği kullanım programını takip etmeniz gerekir.
Koruyucu splint diş sıkmayı tamamen bitirir mi?
Hayır. Temel amaç dişleri sıkma ve gıcırdatmaya bağlı mekanik hasardan korumaya yardımcı olmaktır.
Bruksizm plağı çene ağrısına iyi gelir mi?
Bazı kişilerde yarar görülebilir ancak çene ağrısının nedeni ayrıca değerlendirilmelidir.
Plak üst çeneye mi alt çeneye mi yapılır?
Hangi çeneye uygulanacağı diş yapısı, kapanış ilişkileri ve tedavi hedeflerine göre belirlenebilir.
Bruksizm splinti dişleri düzeltir mi?
Hayır. Koruyucu oklüzal splintin temel amacı ortodontik diş hareketi oluşturmak değildir.
Koruyucu aparey ne kadar süre kullanılır?
Sabit bir kullanım süresi yoktur. Dişlerdeki risk, bruksizmin durumu ve takip bulgularına göre süre değişebilir.
Sonuç
Gece plağı, diş sıkma ve gıcırdatma sırasında dişleri aşırı mekanik kuvvetlere karşı korumaya yardımcı olabilen ağız içi bir apareydir.
Bununla birlikte diş aşınması, restorasyon kırıkları, çene kaslarında yorgunluk veya benzeri şikâyetleri bulunan kişilerin uygun tedavi yaklaşımının belirlenebilmesi için klinik olarak değerlendirilmesi önemlidir.
Diş Sıkma Şikâyetinizi Değerlendirin
Diş sıkma, gıcırdatma ve kişiye özel koruyucu apareyler hakkında bilgi almak için Flaş Dental ile iletişime geçebilirsiniz.
Flaş Dental ile İletişime Geçin
